456

تأثیر نسل پنجم شبکه تلفن همراه (۵G) بر اینترنت اشیا

در ۱۱ دقیقه این متن را بخوانید

نسل پنجم شبکه تلفن همراه (۵G) و اینترنت اشیا (IoT) دو فناوری عظیمی هستند که به سرعت از چشم اندازهای آرزو به برنامه‌های دنیای واقعی منتقل می‌شوند. با ارائه سرعت بارگیری تا ۲.۷ برابر سریعتر از  ۴G، شبکه ۵G می‌تواند داده‌ها را به یک میلیون دستگاه در هر کیلومتر مربع ارسال کند‌، در حالی که با استفاده از شبکه‌های ۴G امروزی این نسبت ۱۰۰ هزار دستگاه در هر کیلومتر مربع است. با توجه به اینکه دستگاه‌ها فقط تلفن‌های هوشمند و تبلت‌ها نیستند‌، بلکه حسگرهای صنعتی‌، پوشیدنی‌ها‌، وسایل پزشکی و وسایل نقلیه را نیز شامل می‌شوند، بنابراین مشاغل و دولت‌ها می‌توانند خدمات و قابلیت‌هایی را ارائه دهند که قبلاً هرگز ممکن نبوده است.

فناوری ۵G و IoT چیزی فراتر از نسل جدید فناوری بی سیم هستند و ما در آستانه یک جهش هیجان انگیز در نوآوری هستیم که ساختار جامعه ما را تغییر می‌دهد.

دستگاه‌های اینترنت اشیا امروزه از طیف گسترده ای از فناوری‌های بی سیم استفاده می‌کنند. از جمله فناوری‌های برد کوتاه‌، که معمولاً ببا استفاده از طیفهای بدون مجوز‌، مانند WiFi‌، بلوتوث‌، ZigBee و Z-wave فعایت می‌کنند، و فناوری‌های گسترده تلفن همراه، که طیفهای مجاز مانند GSM‌ ،LTE و ۵G را شامل می‌شوند. راه حل‌های جایگزین نیز در دسترس هستند‌، مانند فناوری‌های کم مصرف از جمله LoRa و Sigfox که در طیف بدون مجوز فعالیت می‌کنند. فناوری‌های همراه که در طیف مجاز فعالیت می‌کنند، پوشش جهانی و سطح بالایی از قابلیت اطمینان و امنیت مورد نیاز را برنامه‌های اینترنت اشیا فراهم می‌کنند.

شبکه‌های LTE یا ۴G امروزی، می‌توانند بطور مشترک با شبکه ۵G فعالیت کنند و پوشش و ظرفیت کافی را برای طیف گسترده ای از موارد استفاده ارائه دهند، زیرا در سال‌های آینده پوشش ۵G در سطح جهانی گسترش می‌یابد. با این حال  ۵G‌، طیفی از مزایای اینترنت اشیا را به همراه دارد که توسط ۴G یا سایر فناوری‌ها در دسترس نیست. این موارد شامل توانایی ۵G برای پشتیبانی از تعداد زیادی از دستگاه‌های IoT ساکن و متحرک است که دارای دامنه متنوعی از سرعت، پهنای باند و کیفیت خدمات مورد نیاز هستند.

این نشان دهنده یک تغییر اساسی در اکوسیستم تلفن همراه است، و باعث ایجاد ترکیبی قدرتمند از سرعت فوق العاده، پهنای باند گسترش یافته، تأخیر کم و افزایش بهره وری انرژی می‌شود که میلیاردها ارتباط بیشتر را در پنج سال آینده ایجاد می‌کند و دنیای ما را تغییر می‌دهد. طبق آمار GSMA‌، انتظار می‌رود اتصالات ۵G از ۱۰ میلیون در پایان سال ۲۰۱۹ به ۱.۸ میلیارد در سال ۲۰۲۵ افزایش یابد. در ژوئن ۲۰۲۰‌، انجمن جهانی تأمین کنندگان موبایل (GSA)، ۸۱ اپراتور شبکه تلفن همراه (MNO) را در ۴۲ کشور شناسایی کرد که خدمات تجاری ۵G را راه اندازی کرده اند، و بیش از ۳۸۵ اپراتور شبکه تلفن همراه در ۱۲۵ کشور در حال سرمایه گذاری برای توسعه ۵G بودند.

اما چگونه به اینجا رسیدیم و ۵G چگونه بوجود آمد؟

  • اولین نسل فناوری بی سیم، ۱G، سیم برق را برای تماس‌های صوتی کنار گذاشت که باعث ایجاد عصر جدیدی از پویایی در ارتباط شد.
  • در نسل دوم (۲G) که از صدا و داده پشتیبانی می‌کرد، ارتباطات ماشین به ماشین (M2M) راه‌حل‌های ساده ای از جمله انتقال از راه دور اطلاعات، نظارت و کنترل از راه دور و موارد دیگر را فعال کرد.
  • هنگامی که ۳G تکامل یافت‌، مرور وب تا حد زیادی امکانات اینترنت اشیا را گسترش داده و تبدیل به اختراعی موفقیت آمیز شد.
  • نسل بعدی (۴G) داده‌هایی با سرعت بالاتر‌، پخش ویدئو و ظهور رایانش ابری را در پی داشت. این نسل، موجی از تخیل و نوآوری را به دنبال داشت که خواستار پهنای باند بالاتر‌، ظرفیت بیشتر‌، امنیت بیشتر و اتصال مداوم با تأخیر کمتری بود.

شبکه ۵G برای اینترنت اشیا به چه معناست؟

۵G اتصال سریعتر‌، پایدار و ایمن تری را فراهم می‌کند که همه چیز، از وسایل نقلیه خودران‌، شبکه‌های هوشمند برای انرژی‌های تجدید پذیر‌، تا ربات‌های دارای هوش مصنوعی در کارخانه‌ها را پیشرفت می‌دهد. این موارد یک اکوسیستم عظیم اینترنت اشیا را ایجاد می‌کند که در آن شبکه‌ها می‌توانند میلیاردها دستگاه متصل را با معاملات مناسب بین سرعت‌، تأخیر و هزینه‌، ارائه دهند.

شبکه ۵G زمانی شروع به کار کرد که اتحادیه بین المللی ارتباطات از راه دور (ITU) حداقل توصیه‌هایی را برای یک فناوری جدید شناسایی کرد که توسط پروژه مشارکت نسل سوم (۳GPP) بیشتر تعریف و استاندارد سازی شد.

۵G چگونه کار می‌کند؟

موارد زیادی وجود دارد که ۵G را از نسل‌های قبلی متمایز می‌کند‌، اما مسلماً مهمترین روش استفاده از طیف فرکانسی در آن است. شبکه‌های ۵G برای ارائه سرعت فوق العاده بالا با کمترین تأخیر‌، از فرکانس‌های رادیویی در دو گروه استفاده می‌کنند:

FR1‌، که همچنین محدوده زیر ۶ گیگاهرتز نیز نامیده می‌شود.

FR2 بین ۲۴ تا ۵۲ گیگاهرتز.

طیف فرکانسی دوم‌، FR2‌، در محدوده فرکانس بسیار بالا (EHF) گسترش می‌یابد‌، همچنین به عنوان فرکانس موج میلی‌متری (mmWave) نیز شناخته می‌شود. mmWave به عنوان باند طیف بین ۳۰ گیگاهرتز و ۳۰۰ گیگاهرتز تعریف شده است.

به جای مشاهده ۵G به عنوان یک فناوری واحد‌، نکته مهمی‌که باید در نظر گرفت این است که سه “دسته بندی” متفاوت از ۵G وجود دارد که هر کدام نیازهای مختلف فناوری بی سیم را برآورده می‌کنند:

  1. ارتباط نوع ماشین گسترده (mMTC)

ارتباط نوع ماشین گسترده یا ۵G کم مصرف‌، فناوری‌های موجود از نوع LTE LPWAN را تصویب می‌کند و می‌پذیرد. تمرکز اصلی آن روی انتقال موثر داده‌هایی با حجم کم و به طور متناوب برای دستگاه‌هایی است که به پوشش منطقه ای وسیع و دوام طولانی باتری نیاز دارند. با افزایش بهره وری‌، ظرفیت شبکه بیشتری برای سرویس دهی به تعداد زیادی دستگاه فراهم می‌شود. این بخش، برای کاربردهایی مانند کنتورهای هوشمند و برنامه‌های ردیابی که وابسته به سرعت و تأخیر نیستند بلکه به بازدهی بهینه انرژی بستگی دارند مناسب است. فناوری‌های NB-IoT و LTE-M جزو دسته بندی mMTC  از ۵G محسوب می‌شوند.

  1. ارتباط با تأخیر کم و فوق العاده قابل اطمینان (URLLC)

ارتباط با تأخیر کم و فوق العاده قابل اطمینان، کلاس جدیدی از ارتباطات عملکردی است که ضمن داشتن امکان تأخیر کمتر از ۱ میلی ثانیه‌، روی بالاترین قابلیت اطمینان ممکن متمرکز است. فناوری نسل پنجم، ابزارهایی به سیستم اضافه می‌کند که سطوح جدید با تأخیر کم و قابلیت اطمینان فوق العاده را امکان پذیر می‌کند. این بخش، برای کاربردهایی مانند کمک‌های اولیه‌، سرویس‌های اضطراری و وسایل نقلیه خودکار از جمله هواپیماهای بدون سرنشین و اینترنت اشیا صنعتی و رباتیک مناسب است.

  1. پهنای باند تلفن همراه بهبود یافته (eMBB)

پهنای باند تلفن همراه بهبود یافته یا ۵G با سرعت بالا‌، عمدتا ظرفیت داده بالاتری دارد که از طیف ۵G با پهنای باند جدید و بیشتری بهره می‌برد. این دسته از فناوری نسل پنجم، سرعت فوق العاده سریع‌، ظرفیت سیستم بالا و بازده طیفی بهتری را برای کاربردهای موجود در فضای مصرف کننده مانند تلفن‌های هوشمند پیشرفته، واقعیت مجازی‌، روترهای صنعتی و دروازه‌هایی که به اتصال بهتری نیاز دارند‌، ارائه می‌دهد. شکل زیر که توسط موسسه Thales‌ تهیه شده است و چتر پوشش ۵G نامیده می‌شود، چگونگی ارتباط سه بخش معرفی شده ۵G را نشان می‌دهد.

به طور کلی‌، شبکه‌های ۵G از پهنای باند طیفی بالاتری نسبت به شبکه‌های قبلی خود استفاده می‌کنند که به دستیابی به سرعت‌، قابلیت اطمینان و کارایی در صنعت کمک می‌کنند در حالی که می‌توانند پذیرای سیستم‌های نسل بعدی نیز باشند. همچنین بسته‌های بزرگ داده با سرعت خیلی بالا و تأخیرکم در شبکه جابه‌جا می‌شوند.

یک اشکالی که در طول موج کوتاه تر و فرکانس بالاتر وجود دارد این است که سیگنال‌ها در معرض افت انتشار و جذب بالا هستند‌، بنابراین ممکن است سیگنال‌ها تا فاصله مورد نظر انتقال پیدا نکنند و توسط اشیائی که در مسیر خود هستند مسدود شوند. این بدان معنی است که برای پشتیبانی از شبکه به سلولهای کوچکتر و با تعداد بیشتر نیاز است. البته از طرف مثبت‌، سلول‌های کوچک از داده‌های با سرعت انتقال بسیار بالایی پشتیبانی می‌کنند. در ادامه چند پرسش و پاسخ در مورد شبکه ۵G می‌پردازیم.

آیا NB-IoT یک فناوری ۵G است؟

بله! IoT باند باریک (NB-IoT) متناسب با دسته بندی mMTC در فناوری ۵G است. این یک استاندارد فناوری سلولی ۳GPP است که در نسخه ۱۳ ارائه شده است و به نیازهای LPWAN (شبکه گسترده کم مصرف) در اینترنت اشیا اشاره دارد. در سال ۲۰۱۶ توسط ۳GPP به عنوان یک فناوری ۵G، استاندارد و طبقه بندی شد و با مشخصات ۵G به تکامل خود ادامه خواهد داد. این یک فناوری LPWAN پیشرو است که طیف گسترده‌ای از دستگاه‌های اینترنت اشیا صنعتی از جمله پارکینگ هوشمند‌، برنامه‌های کاربردی‌، پوشیدنی‌های هوشمند و راه‌حل‌های صنعتی را تأمین می‌کند.

آیا LTE-M یک فناوری ۵G است؟

بله‌، LTE-M یک فناوری LPWAN است که توسط ۵G پذیرفته شده است. و مانند NB-IoT در گروه mMTC  قرار می‌گیرد. ۳GPP موافقت کرد که هر دو فناوری NB-IoT و LTE-M به عنوان زیر مجموعه‌ای از ۵G به تکامل خود ادامه دهند‌، به این معنی که این فناوری‌ها می‌توانند امروزه مورد استفاده قرار گیرند و به عنوان بخشی از تکامل ۵G برای یک دهه یا بیشتر ادامه پیدا کنند. NB-IoT و LTE-M با سایر استانداردهای ۵G همزیستی می‌کنند و به LPWAN در طیف ۵G تبدیل می‌شوند.

آیا واقعاً ۵G  متفاوت است؟

مطمئناً همینطور است!

این انقلابی در فناوری بی سیم است که بسیاری آن را به سرعت نور تشبیه کرده اند. ۵G سریعتر است‌، تاخیر کمتری دارد‌، از نظر مصرف انرژی کارامد تر است و می‌تواند دستگاه‌های بیشتری را در هر گره بیش از هر فناوری دیگری تاکنون پشتیبانی کند.

سرعت ۵G چقدر است؟

سریع است – واقعاً سریع.

در مورد سرعت و پهنای باند ۵G تحول شگرفی صورت گرفته است. این شبکه سرعتی تا ۱۰ گیگابیت در ثانیه ارائه می‌دهد و از دسترسی سریع به خدمات و برنامه‌ها پشتیبانی می‌کند.

این سرعت ۱۰ برابر سریعتر از ۴G است که حداکثر ۱ گیگابیت در ثانیه ارائه می‌دهد. اگر بخواهیم برای این مورد مقایسه ای انجام دهیم می‌توان مثال زد که‌، بارگیری یک فیلم با استفاده از DSL سیمی با سرعت ۵۰ مگابیت بر ثانیه، حدود ۱۳ دقیقه و با استفاده از ۴G با سرعت ۱ گیگابیت بر ثانیه، حدود ۳۹ ثانیه طول می‌کشد. یک تلفن هوشمند یا لپ تاپ مجهز به ۵G می‌تواند همین فیلم را فقط در عرض چهار ثانیه بارگیری کند!

تأخیر کم در ۵G چگونه است؟

علاوه بر سرعت‌، مزیت دیگر ۵G کاهش قابل توجه تأخیر است. منظور از تأخیر‌، مدت زمانی است که سیگنال برای عبور از یک نقطه به نقطه دیگر طول می‌کشد.

شبکه‌های ۵G تأخیر ۱ تا ۱۰ میلی ثانیه را نسبت به تاخیر ۵۰ میلی ثانیه ای شبکه‌های ۴G ارائه می‌دهند. برای مقایسه این تاخیرها با دنیای واقعی می‌توان گفت که ۱۰ میلی ثانیه طول می‌کشد تا تصویری که با چشم انسان دیده می‌شود توسط مغز پردازش شود. بنابراین شبکه ۵G حتی می‌تواند سریعتر از مغز انسان باشد!

تأخیر کم برای کاربردهایی مانند وسایل نقلیه خودران‌، وسایل پزشکی هوشمند با کمک هوش مصنوعی و ربات‌های تولید‌کننده امری حیاتی است، جایی که میلی ثانیه‌ها می‌تواند به معنای واقعی کلمه فاجعه را از بین ببرد.

۵G چگونه به کارایی بیشتری دست می‌یابد؟

هنگامی که اتحادیه بین المللی مخابرات الزامات ۵G را تعریف کرد‌، مهمترین مسئله کاهش تلفات انرژی و تقویت پایداری بود. شبکه‌های تلفن همراه سنتی فقط ۱۵-۲۰ درصد از کل مصرف توان خود را در ترافیک واقعی داده‌ها استفاده می‌کنند، بقیه با ناکارآمدی از بین می‌رود.

به طور کلی طراحی انرژی برای شبکه‌های ۵G باید در کنار کل معماری اکوسیستم موجود، دوباره تصور و ایجاد شود. به عنوان مثال‌، طرح‌های جدید مدیریت توان و کاهش تأخیر باعث می‌شود که ایستگاه‌های پایه بیشتر در حالت خواب قرار گیرند. علاوه بر این‌، توان عملیاتی بالاتر و کاهش تأخیر به معنای زمان کمتری برای انتقال داده و زمان بیشتر برای حالت خواب است، که این به معنای مصرف کمتر انرژی است. علاوه بر این‌، بسته‌های داده برای بهبود بهره وری ترافیک شبکه، فشرده می‌شوند، همچنین انتقال و دریافت ترافیک برای افزایش زمان استراحت و کاهش مصرف کلی انرژی، کنترل و بهینه می‌شود.

سایر پیشرفت‌ها‌، از جمله آنتن‌های چند ورودی چند خروجی (MIMO)‌، سلول‌های کوچک‌، بازدهی طیف‌، توابع شبکه مجازی (VNF)‌، شبکه‌های تعریف شده توسط نرم افزار (SDN) و برش شبکه‌، باعث دستیابی به بازدهی می‌شوند که منجر به کاهش مصرف کلی انرژی می‌شود. این موارد ۵G را ۹۰ درصد نسبت به مدل قبلی خود، ۴G کارامدتر کرده اند.

برش شبکه چیست و چگونه اینترنت اشیا را گسترش می‌دهد؟

برای بهینه سازی عملکرد‌، معماری منحصر به فرد ۵G و شبکه تعریف شده توسط نرم‌افزار‌، به شرکت‌های مخابراتی اجازه می‌دهد تا پهنای باند را برای موارد استفاده خاص که نیازهای مشترکی دارند، اختصاص دهند. به عبارت دیگر‌، آنها می‌توانند شبکه‌های مجازی متعددی را ایجاد کنند که قابلیت‌ها و عملکردهای متناسب با یک سرویس خاص یا یک گروه مشتری را از طریق یک زیرساخت مشترک شبکه ارائه دهند.

این امر ارائه خدمات را برای مشتریانی که با رانندگی خودکار و راه حل‌های ساده ردیابی سر و کار دارند، آسان‌تر و مقرون به صرفه می‌کند. شبکه‌های مجازی (برش ۵G) متناسب با موارد خاص استفاده از اینترنت اشیا هستند.

با توجه به توضیحات ارائه شده می‌توان کاربردهای زیادی را برای اینترنت اشیا در حضور شبکه ۵G متصور شد از جمله موارد زیر:

ربات‌های متحرک

در بخش صنعت‌، یک توافق عمومی ‌وجود دارد که ۵G می‌تواند بیشترین ارتباط را برای اتصال ربات‌های صنعتی با درجات مختلف تحرک ایجاد کند، از ربات‌های مشارکتی ثابت تا ربات‌های کاملاً متحرک مانند وسایل نقلیه هدایت شونده خودکار (AGV). این ربات‌ها دارای حسگرهای زیادی برای آگاهی از موقعیت هستند در حالی که پیشرفت‌های فناوری باعث شده است که آنها به طور فزاینده ای باهوش شوند و قادر به انجام کارهای مختلف از جمله جابجایی کالا یا تعمیرات باشند. در نتیجه‌، آنها باید بتوانند مقدار بیشتری از داده‌ها را پردازش کنند.

با این حال‌، توانایی پردازش کافی در این ربات‌ها‌، به خصوص برای ربات‌های کوچکتر‌، می‌تواند بسیار چالش برانگیز و گران باشد. ۵G می‌تواند به حل این مشکلات کمک کند و به دلیل تأخیر کم و قابلیت اطمینان بالا‌، انتقال بخشی از این پردازش را به لبه یا سرورهای مبتنی بر ابر آسان‌تر کند و بنابراین پیچیدگی سخت افزار (و هزینه) ربات‌ها را به حداقل می‌رساند. شکل زیر یک وسیله هدایت شونده خودکار متصل شده به ۵G را نشان می‌دهد که در‌ هانوفر آزمایش شد. همچنین شرکت اریکسون هم  ۵G را برای اتصال ربات‌های بی‌سیم تولید در کارخانه Audi آزمایش کرده است.

بهداشت و درمان متصل

سرعت بالای شبکه ۵G و کاهش تأخیر می‌تواند به پزشکان اجازه دهد از راه دور بیماران را درمان کنند. همچنین می‌تواند سرعت استفاده از خدمات و روش‌های پزشکی از راه دور‌، مانند اشتراک گذاری تصاویر دیجیتال بزرگ در مناطق دور افتاده و انجام جراحی رباتیک از راه دور را افزایش دهد.

این خدمات نه تنها در وقت و هزینه صرفه جویی می‌کنند، بلکه به بهبود سلامت و زندگی نیز کمک می‌کنند. پهنای باند ۵G اجازه می‌دهد تا پرونده‌های بزرگ‌، مانند پرونده‌های تولید شده توسط اسکنرهای PET‌، به سرعت برای مشاوره اضطراری از راه دور به متخصصان منتقل شوند. گزارش اخیر Market Research Future پیش بینی کرده است که صنعت پزشکی از راه دور از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۳ با رشد ۵/۱۶ درصدی سالانه روبرو خواهد شد‌، این امر به دلیل افزایش نیاز به خدمات پزشکی در مناطق روستایی و محروم است که فقط از طریق ۵G و IoT امکان پذیر است.

شاید امیدوار کننده ترین جنبه این فناوری این باشد که در امر سلامت به مردم استقلال بیشتری می‌بخشد. به عنوان مثال‌، طبق تحقیق جمع آوری شده توسط Anthem‌، در حدود ۸۶ درصد از پزشکان می‌گویند نظارت بر سلامت پوشیدنی میزان مشارکت بیمار را در مدیریت سلامت آنها افزایش می‌دهد. در نتیجه انتظار می‌رود که مانیتورهای پوشیدنی طی ۵ سال آینده هزینه‌های بیمارستان را ۱۶ درصد کاهش دهند. بسیاری بر این باورند که این آغاز یک انقلاب تکنولوژیکی است که باعث ارتقا و توانمندسازی افراد برای داشتن سلامتی‌، شادی و بهره وری بیشتر می‌شود.

نظارت تصویری

نظارت تصویری کاربرد دیگری است که انتظار می‌رود با اتصال ۵G پیشرفت کند. با توجه به تهدیدهای فزاینده امنیت عمومی‌ در سالهای اخیر‌، بسیاری از دولت‌ها و شهرداری‌ها در سراسر جهان در حال نظارت بر سیستم‌های نظارت عمومی و امنیتی هستند و انتظار می‌رود این روند در آینده تسریع شود.

امروزه‌، اکثر سیستم‌های نظارت تصویری عمومی هنوز به اتصال سیمی متکی هستند‌، اما استقرار ارتباطات بی سیم مانند Wi-Fi یا تلفن همراه به دلیل تنظیم آسان تر و سریع تر و به طور کلی هزینه کمتر نسبت به شبکه‌های سیمی‌، در حال کسب محبوبیت است. در حالی که Wi-Fi در سیستم‌های مدار بسته ثابت به عنوان روش ترجیحی مورد استفاده قرار می‌گیرد‌، اما اتصال تلفن همراه‌، به ویژه LTE‌، بیشتر برای نصب‌های ثابت موقت (به عنوان مثال‌، سایت‌های ساختمانی‌، رویدادهای عمومی مانند کنسرت‌ها‌، جشنواره‌ها و غیره) و در نظارت تصویری متحرک (به عنوان مثال‌، دوربین‌های نصب شده بر روی وسایل نقلیه مانند اتومبیل‌های پلیس‌، حمل و نقل عمومی و هواپیماهای بدون سرنشین نظارتی) محبوب تر است.

در حالی که شبکه‌های LTE سطح مناسبی از عملکرد را برای دسترسی از راه دور به فیلم زنده و فیلم ضبط شده HD ارائه می‌دهند‌، پذیرش ۵G برای تجزیه و تحلیل محتوای ویدیوی پیچیده تر بصورت “در لحظه” و استقرار تعداد زیادی دوربین، باعث افزایش عملکرد می‌شود. به عنوان نمونه سامسونگ و KDDI نظارت تصویری مبتنی بر ۵G را در ترمینال بین المللی فرودگاه‌ هاندا در توکیو راه اندازی کرده‌اند.

منابع:

[۱] https://www.thalesgroup.com/

[۲] https://www.gsma.com/

[۳] https://iot-analytics.com/

[۴] https://www.forbes.com/

[۵] https://www.5gradar.com/

این مطلب را به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در print
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در telegram